Blader door alle Zappypedia-artikels
De christelijke doop symboliseert de opname van de boreling in de geloofsgemeenschap. Aan de basis liggen 2 bijbelse verhalen: Mozes die de Israëlieten bevrijdde van slavernij in Egypte door hen door de Rode Zee te leiden en Jezus die gedoopt werd in de Jordaan door Johannes De Doper. Wie zich laat dopen, wordt gezuiverd van al zijn zonden en wordt herboren als een christen.
Aanvankelijk waren het volwassenen die zich lieten dopen, in navolging van Jezus. Vanaf de middeleeuwen ging men steeds meer baby's dopen, vanuit het geloof dat ongedoopte kinderen die stierven niet in de hemel zouden komen. Vandaag stellen we ons daar vragen bij: welke zonden kan een pasgeboren baby hebben begaan en wat moet hem worden vergeven? Bovendien wordt het geloof in deze seculiere tijden beschouwd als een persoonlijke overtuiging, een bewuste keuze waartoe een pasgeborene nog niet in staat is.
Ouders die er toch voor kiezen om hun kind te laten dopen, doen dit vanuit een eigen overtuiging. Sommigen zijn gelovig, hoewel ze misschien niet wekelijks naar de kerk gaan. Anderen willen niet breken met de traditie, ook al spreekt de religieuze betekenis van het ritueel hen niet aan. Kiezen om je kind te laten dopen, is vaak gebaseerd op emotionele argumenten. Mensen willen hun eigen verhaal, het grote wonder van de geboorte en de belofte van dit leven, laten aansluiten bij een groter geheel. De christelijke geloofstraditie is lange tijd een fundamenteel onderdeel geweest van onze cultuur en is voor veel mensen nog steeds een deel van hun wortels, waar ze bij belangrijke gebeurtenissen naar teruggrijpen.
De fundamenten van het doopsel zijn al eeuwen dezelfde: het kind krijgt een naam, het wordt gedoopt met water en gezalfd met olie en er wordt een kaars aangestoken. De meeste ouders leggen wel eigen accenten in de doopviering, om er een ritueel van te maken dat bij hun opvattingen past.
Bij het begin van de viering vertellen de ouders waarom ze hun kind laten dopen, waarbij verwezen wordt naar de joods-christelijke traditie. Een kerkelijk doopsel betekent immers dat het kind lid wordt van de geloofsgemeenschap en dat ouders iets van deze levenshouding en waarden willen overnemen in de opvoeding.
Iemand een naam geven, is zijn bestaan bevestigen. Een kind draagt zijn hele leven de naam die zijn ouders met zorg voor hem hebben uitgekozen. In de bijbelse traditie drukt de naam de wens uit hoe iemand zal worden. Ouders vertellen wat voor hen de betekenis is van de naam die ze hebben gekozen. Daarna wordt de naam in het doopboek geschreven.
De priester, de ouders, peter, meter en de kinderen houden hun handen boven het hoofdje van de baby, als een beschermend dak boven zijn leven. Iemand de handen opleggen betekent hem opnemen in de kring. Ouders en peter en meter beloven om goed voor dit kind te zorgen en het een bijzondere plaats te geven in hun hart.
Water is de bron van het leven. Zonder water verdort alles, het is nodig om te groeien. Water heeft ook een reinigende en zuiverende functie en staat symbool voor God, de bron van alle leven, bij wie je altijd een nieuwe kans krijgt. Door een kindje te dopen, wordt het ondergedompeld in deze geloofstraditie en wordt de hoop uitgedrukt dat het zelf een bron van vreugde mag zijn voor anderen. Olie symboliseert levenskracht. Het dringt diep door en laat onuitwisbare sporen na. Olie geeft smaak aan het leven, het is helend en heilzaam. Een kindje wordt gezalfd met olie om vervuld te worden met levenskracht. Licht staat symbool voor de warmte waarmee de gemeenschap dit kindje onthaalt. De doopkaars, die wordt ontstoken aan de paaskaars, is een lichtje dat dit mensenkind de weg wijst om gelukkig te zijn. Er wordt de wens mee uitgedrukt dat hij vurig mag beminnen en licht en warmte mag brengen waar hij komt. De doopkaars wordt achteraf aan de ouders meegegeven.
De eerste christenen werden tijdens het doopsel letterlijk ondergedompeld in het water. Ze waren bijna naakt en kregen daarna een doopkleed, dat een nieuw leven als christen symboliseerde. Ook in de huidige doopceremonies wordt de verwijzing naar een 'nieuw mens' nog steeds gemaakt aan de hand van het doopkleed.
De symbolen die bij een doopsel worden gebruikt, sluiten aan bij de basisbehoeften van mensen. Water en warmte, een streling, bescherming, licht en levenskracht,... het zijn net die dingen die het leven de moeite waard maken. Misschien is dit de reden waarom het ritueel van het doopsel blijft bestaan, emotioneel sluit het nog altijd aan bij ons diepste verlangen om stil te staan bij de geboorte van een kind.